Wordt ons niet iets onthouden?

Die vraag kreeg ik het afgelopen jaar een paar keer. Meestal naar aanleiding van een documentaire die viraal ging en suggereerde dat de kerk boeken heeft weggemoffeld, omdat de Ethiopische bijbel meer boeken bevat dan onze 66 boeken. Dat klinkt spannend, en er zitten elementen van waarheid in. Het klopt dat de Ethiopisch-orthodoxe kerk heel vroeg is ontstaan en dat hun bijbel meer boeken kent. Toch volgt daaruit niet automatisch dat ons iets is ontnomen.

Er bestaan talloze oude geschriften buiten onze bijbel. Het wezenlijke punt is welke boeken de kerk als gezaghebbend heeft erkend. Neem bijvoorbeeld het boek 1 Henoch. Dat boek staat in de Ethiopische bijbel, maar niet in onze bijbel. Toch verwijst Judas er in vers 14 en 15 naar. Dat is interessant, en terecht dat dat vragen oproept. Om dan niet te snel de conclusie te trekken dat ons iets wordt onthouden, is een klein beetje kennis nodig van de totstandkoming van de Bijbel. Dat is geen simpel verhaal, maar vereenvoudigd gezegd komt het hierop neer: in de eerste drie eeuwen heeft de kerk in verschillende regio’s dezelfde brieven en evangeliën van de apostelen als gezaghebbend erkend. De Heilige Geest had die verschillende kerken blijkbaar afzonderlijk naar dezelfde overtuiging geleid. In de vierde eeuw werd die brede overeenstemming bevestigd in de vergaderingen van de kerk, onder meer in Nicea in 325. Daarmee werd zichtbaar welke boeken als gezaghebbend werden ontvangen en welke niet.

De vraag is dus niet of er buiten onze Bijbel nog oude geschriften bestaan. Die zijn er volop. De vraag is welke boeken de kerk terecht als gezaghebbend heeft erkend. Dat zijn de 66 boeken die samen één samenhangend geheel vormen.

Achter zulke vragen kan een oprechte zoektocht schuilgaan. Maar soms zit er ook iets anders achter. Bijvoorbeeld het verlangen om méér te willen weten dan God ons in de Bijbel heeft geopenbaard. Dan is het kwaad er als de kippen bij en gebruikt ie zijn aloude strategie van twijfel zaaien of God ons misschien niet iets heeft onthouden. Lees vers 1 tot en met 5 uit Genesis 3 maar eens hoe dat werkt. Maar trap er niet in!

Dat betekent niet dat kritische vragen abnormaal zijn. Integendeel: ze verdienen serieuze studie en een eerlijk antwoord. Maar laat je niet meeslepen door de oude strategie van twijfel. Niet alles wat spannend klinkt, is waar. En niet elke ontbrekende titel betekent dat ons iets is onthouden.

Richard Rensink | 15 augustus 2026