Je bent een liegbeest!

We wonen tegenover het schoolplein en dan vang je wel eens wat op. Zo maakten eens twee jongens flink ruzie met elkaar: “wellis, nietes,” hoorde ik ze roepen. Ik hoorde niet precies waar het over ging, maar toen de ruzie zijn hoogtepunt bereikte, was de conclusie duidelijk: “Je bent een liegbeest!” En daar moest die ander het maar mee doen.

Het valt me op dat kinderen elkaar zo gemakkelijk veroordelen: jij bent dit, jij bent dat. Als je geluk hebt, volgt er een compliment ... meestal is het een afrekening. Nu kan het natuurlijk gebeuren dat een van die jongens inderdaad iets heeft gezegd wat niet waar was. Maar daar ging het mij niet om. Wat me bezig hield, was die veroordeling.

Dat kinderen zo met elkaar omgaan, kan ik nog wel begrijpen. Ze weten vaak niet beter. Maar volwassenen zouden beter moeten weten. Zij zouden het verschil moeten kennen tussen veroordelen en aanspreken. Veroordelen gaat over wie iemand is (je identiteit): “jij bent een leugenaar.” Aanspreken gaat over wat iemand gedaan heeft (je gedrag): “wat je zei, klopt niet.” Het eerste valt de persoon aan en helpt niet verder. Het tweede benoemt gedrag waar iemand iets mee kan. Soms halen we die twee door elkaar. Toch is er een duidelijk verschil. Het doel van elkaar aanspreken is niet veroordeling, maar herstel. Niet iemand afbreken, maar opbouwen. Daar proef je iets van genade in.

Je kunt ook zwijgen, maar soms is het goed om iemand aan te spreken. Zeker in de kerk als het gaat om zondig gedrag. Paulus zegt het zo: “Broeders, ook als iemand onverhoeds tot enige overtreding komt, moet u die geestelijk bent, zo iemand weer terechtbrengen, in een geest van zachtmoedigheid.” Dat is geen harde afrekening, maar een poging tot herstel. Ik kwam dat onderscheid laatst weer tegen in de cursus ‘Vrijheid in Christus’ waar ik gespreksleider was. Ik dacht er vandaag even aan terug en het leek me goed om het hier in deze BasisApp nog eens te herhalen.

Niet alleen voor jullie, ook voor mezelf. Want om eerlijk te zijn: ik was die ene jongen die zijn vriend veroordeelde op het schoolplein … en nog erger: ik had het ook nog eens helemaal mis.

Richard Rensink | 30 juni 2026